W 2026 r. przedsiębiorcy zapłacą wyższą składkę zdrowotną

Jedną ze zmian, którą niedługo odczują przedsiębiorcy, jest wzrost minimalnej składki zdrowotnej, i to niemało – o 117,58 zł miesięcznie. Co jest tego powodem i czy jeszcze coś czeka przedsiębiorców w zakresie składek od 1 stycznia 2026 r.?

W 2025 r. minimalna składka zdrowotna jest ustalana od podstawy wymiaru w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że jej wysokość dla przedsiębiorców o niskich miesięcznych dochodach (bądź w przypadku braku dochodów) wynosi 314,96 zł miesięcznie.

W związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2026 r. oraz brakiem przedłużenia przepisów określających obniżoną podstawę obliczania składki zdrowotnej, w 2026 r. będą obowiązywać zasady sprzed 2025 r.

Ważne! Najniższa składka zdrowotna będzie ustalana w 2026 r. od 100% minimalnego wynagrodzenia, co równa się jej wzrostowi do kwoty 432,54 zł (4806 zł x 9%).

Stawka procentowa bez zmian

Od nowego roku nadal wysokość procentowa składki zdrowotnej będzie zależna od dochodu, tj.:
• przedsiębiorcy opodatkowani według zasad ogólnych (skalą podatkową) będą płacić składkę zdrowotną w wysokości 9% osiągniętego dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł,
• przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym będą płacić składkę zdrowotną w wysokości 4,9% osiągniętego dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł.

Składka przy opodatkowaniu ryczałtem

Przedsiębiorcy, którzy korzystają z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, również składkę zdrowotną płacą w zryczałtowanej wysokości. U nich podstawą wymiaru najniższej składki zdrowotnej jest 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku, włącznie z wypłatami z zysku. Podstawa wymiaru w 2026 r. będzie znana, gdy prezes GUS ogłosi w Monitorze Polskim wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za czwarty kwartał 2025 r. Prawdopodobnie nastąpi to w styczniu 2026 r.

Nadal z możliwością odliczenia

Nowelizacja przepisów dotyczących składki zdrowotnej, która zakładała likwidację możliwości odliczenia części zapłaconej składki zdrowotnej od dochodu (w przypadku podatników opodatkowanych podatkiem liniowym oraz podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych), nie została podpisana przez poprzedniego prezydenta.

Ważne! W 2026 r. podatnicy w dalszym ciągu będą mieli prawo do częściowego odliczania zapłaconej składki zdrowotnej.

Podatnicy opodatkowani podatkiem liniowym mogą odliczyć określoną kwotę zapłaconej składki zdrowotnej – jej wysokość zostanie ogłoszona najprawdopodobniej jeszcze w grudniu tego roku. W tym roku mogli oni korzystać z odliczenia do kwoty 12 900 zł, i mogli to zrobić w dwojaki sposób – albo odliczając składkę zdrowotną od dochodu, albo zaliczając ją do kosztów uzyskania przychodów. Co do zasady korzystniejsze jest drugie rozwiązanie z uwagi na to, że podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest dochód – zatem zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów części zapłaconej składki zdrowotnej zmniejsza podstawę do jej ustalenia w kolejnym miesiącu. Również w przypadku straty podatkowej nieodliczona od dochodu część składki nie będzie mogła być rozliczona w kolejnym roku, natomiast w przypadku zaliczenia jej do kosztów podatkowych – będzie można ją rozliczyć w kolejnych latach poprzez rozliczenie straty podatkowej.

Przedsiębiorcy korzystający z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogą od przychodu odliczyć połowę zapłaconej składki zdrowotnej.

Odczuwalny wzrost obciążeń

Choć zmian nie ma wiele, to zdecydowanie odczują je przedsiębiorcy, zwłaszcza ci najmniejsi, osiągający niskie dochody lub nie osiągający ich wcale, którzy co do zasady płacili co miesiąc najniższą składkę zdrowotną. Podwyżka miesięczna o 117,58 zł daje rocznie kwotę 1410,96 zł – a to już dla niektórych firm znacząca wartość.

Podstawa prawna:
• art. 84 ust. 2f ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1461)

KSeF coraz bliżej, to ostatni moment na uporządkowanie rozliczeń

W pierwszym roku obowiązywania obligatoryjnego KSeF przedsiębiorcy nie będą karani za błędy, np. za wystawienie faktury poza systemem. Jednak czym innym jest sankcja VAT. Po 1 lutego 2026 r. fiskus - tak jak dotychczas – będzie mógł nakładać sankcje za nieprawidłowe rozliczenia VAT. Zaś dzięki danym z KSeF o wiele szybciej wykryje nieprawidłowości. Doradcy podatkowi obawiają się, że w efekcie może zwiększyć się liczba kontroli VAT i kwota nakładanych sankcji. Teraz jest ostatni moment na uporządkowanie rozliczeń.

Więcej w bezpłatnym serwisie Prawo.pl>>

Dyrektor KIS o fakturach walutowych w KSeF i ich przeliczaniu

Faktury wystawiane w walutach obcych to jeden z tematów, który budzi wątpliwości w perspektywie zbliżającej się rewolucji w fakturowaniu, czyli Krajowego Systemu e-Faktur. Podatnicy coraz częściej zwracają się z pytaniami do organów podatkowych w celu rozwiania wątpliwości i ustawienia od początku procesów w firmie sposób prawidłowy. Jedno z takich pytań dotyczyło faktur walutowych.

Z wątpliwościami do fiskusa przyszedł podatnik – spółka, która posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. W Polsce ma siedzibę i stałe miejsce prowadzenia działalności. Prowadzi działalność w zakresie sprzedaży surowców chemicznych zarówno w kraju, jak i na rynku zagranicznym oraz w zakresie kompleksowych usług logistycznych. Spółka wskazała, że wystawia faktury zgodnie z wewnętrznym regulaminem fakturowania, z dniem, kiedy powstał obowiązek podatkowy (data faktury jest tożsama z datą dostawy).

Spółka wskazała, że wystawiane przez nią faktury dotyczą również wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz eksportu towarów, w związku z czym mogą zdarzyć się sytuacje, gdy informacje o dokonanej dostawie będą docierać do przewoźników z kilkudniowym opóźnieniem. W takich sytuacjach będzie ona wystawiać faktury z datą powstania obowiązku podatkowego w VAT, ale po kilku dniach od daty dostawy – niezwłocznie po otrzymaniu dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy towarów.

W związku z wejściem w życie KSeF spółka rozpoczęła pracę nad dostosowywaniem systemu komunikacji do współpracy z KSeF. Planuje wystawianie faktur w systemie wewnętrznym, a następnie ich wysyłkę do KSeF za pomocą oprogramowania interfejsowego. W praktyce może się zdarzyć, że wysyłka faktury ustrukturyzowanej do KSeF nastąpi innego dnia niż wskazany w dokumencie. Data wytworzenia faktury mogłaby być inna niż data wskazana w polu P_1 faktury oraz inna niż data wysłania dokumentu do systemu.

Spółka powzięła wątpliwości w zakresie daty wystawienia faktury, oraz – co istotne – ustalenia kursu waluty właściwego do przeliczenia podstawy opodatkowania zgodnie z przepisami ustawy o VAT.

Stanowisko podatnika…

Wnioskodawczyni wskazała, że analizując przepisy ustawy o VAT należy uznać, że w przypadku wysłania faktury do Krajowego Systemu e-Faktur w terminie późniejszym niż data wskazana w polu P_1 struktury FA(3), za datę jej wystawienia należy uznać datę umiejscowioną w polu P_1 tej faktury, a nie dzień jej przesłania do KSeF.

W przypadku przeliczania kwot wyrażonych w walutach obcych należy zaś wskazać, że ich przeliczenie powinno następować według kursu średniego ogłoszonego przez NBP z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Ten zaś należy określić w przypadku faktur wystawianych przez spółkę – gdy data faktury jest równa dacie dostawy – jako dzień wskazany w polu P_1, a nie jako dzień wytworzenia faktury w KSeF.

… zgodne ze stanowiskiem organu

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się z takim stanowiskiem spółki. Wskazał przede wszystkim, że zgodnie z przepisami, jeśli data przesłania faktury do KSeF będzie późniejsza niż data wskazana na fakturze przez podatnika (w polu P_1), to faktura zostanie uznana za fakturę wystawioną w trybie offline24, a datą jej wystawienia będzie data wskazana przez podatnika na fakturze, a nie data wysłania faktury do KSeF.

W kwestii przeliczenia kwot wyrażonych w walutach obcych organ wskazał – potwierdzając stanowisko spółki – że w przypadku wystawienia faktury z datą, która odpowiada momentowi powstania obowiązku podatkowego lub dacie sprzedaży, natomiast wysyłka do KSeF nastąpi następnego dnia roboczego, za dzień wystawienia faktury uważa się datę wystawienia wskazaną przez podatnika.

Ważne! Wystawiając faktury w walutach obcych możliwe jest przeliczenie według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

Dlatego też spółka na prawo przeliczać kwoty według kursu z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury wskazany w fakturze ustrukturyzowanej w polu oznaczonym P_1. 

Interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 grudnia 2025 r., znak: 0112-KDIL1-3.4012.760.2025.1.MR

Rewolucja w kontaktach z urzędami? Już niedługo e-doręczenia

2026 rok to nie tylko zmiany dla przedsiębiorców w zakresie fakturowania (KSeF). Od 1 stycznia zmieniają się zasady kontaktów między podmiotami publicznymi (m.in. urzędami) a prywatnymi. Te pierwsze będą miały obowiązek korzystania z e-doręczeń w kontaktach z podmiotami prywatnymi, o ile przepisy nie będą przewidywać innej formy komunikacji (np. ePUAP). Jednak nie tylko urzędy będą w 2026 r. korzystać z e-doręczeń. Przedsiębiorcy powinni mieć na uwadze terminy, które obowiązują ich w zakresie e-doręczeń, by nie umknęła im korespondencja z urzędów.

E-doręczenia stanowią prawnie wiążący cyfrowy środek komunikacji, który jest równoważny tradycyjnym przesyłkom listowym za potwierdzeniem odbioru. W dłuższej perspektywie ma on zastąpić komunikację papierową – nie tylko z urzędami, ale również z sądami powszechnymi we wszelkich sprawach.

W ramach systemu e-doręczeń każdy użytkownik systemu otrzyma unikalny adres do doręczeń elektronicznych (ADE), który będzie wpisany do Bazy Adresów Elektronicznych (BAE), a także dedykowaną skrzynkę do obsługi e-doręczeń. Za jej pomocą użytkownik będzie wysyłał oraz odbierał korespondencję.

Co istotne, e-doręczenia nie są obowiązkowe dla obywateli niebędących przedsiębiorcami, jednak w przypadku posiadania przez nich adresu elektronicznego w systemie muszą być oni świadomi, że wszelka korespondencja będzie dostarczana wyłącznie na ten adres (z pominięciem drogi papierowej).

Co ze skrzynkami ePUAP?

1 stycznia 2026 r. e-doręczenia zastąpią dotychczas używane skrzynki ePUAP. Komunikacja w ten sposób będzie od nowego roku skuteczna jedynie w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. W pozostałych sytuacjach korespondencja nadana w ten sposób może zostać uznana za nieskuteczną, co może wiązać się z określonymi konsekwencjami dla podmiotów.

Ponadto Ministerstwo Cyfryzacji wskazało, że:

• zarówno obywatel, jak i firma nie załatwią skutecznie sprawy online, jeśli urząd nie ma aktywnego adresu do doręczeń elektronicznych (choć co do zasady od 1 stycznia 2026 r. każdy podmiot publiczny powinien taki posiadać),
• przestanie obowiązywać fikcja doręczenia dla korespondencji wysłanej z urzędu do podmiotu niepublicznego przez ePUAP,
• komunikacja między urzędami będzie mogła nadal odbywać się przez ePUAP, podobnie jak korespondencja kierowana np. do sądów administracyjnych,
• e-usługi będą zintegrowane z e-doręczeniami w przypadku usług, dla których przepisy szczególne nie określają ePUAP jako jedynego kanału komunikacji.

Terminy na wdrożenie e-doręczeń

Przedsiębiorcy powinni mieć na uwadze terminy, które obowiązują ich w zakresie e-doręczeń, tak by nie umknęła im korespondencja z urzędów. Z informacji udostępnionych na stronie biznes.gov.pl wynika, że termin na wdrożenie e-doręczeń zależy od daty rejestracji firmy w CEIDG lub KRS. I tak:

• firmy, które rejestrują działalność w CEIDG albo w KRS od 1 stycznia 2025 r., zakładają skrzynki do e-doręczeń podczas rejestracji działalności (automatycznie w formularzu rejestracyjnym),
• firmy, które zarejestrowały działalność w CEIDG przed 1 stycznia 2025 r., muszą mieć adres do e-doręczeń od 1 października 2026 r.,
• firmy, które zarejestrowały działalność w KRS przed 1 stycznia 2025 r., muszą posiadać adres do doręczeń od 1 kwietnia 2025 r.,
• przedstawiciele zawodów zaufania publicznego mają obowiązek posługiwania się e-doręczeniami od 1 stycznia 2025 r.

Czasowe rozwiązanie

Obowiązek posługiwania się przez urzędy e-doręczeniami nie oznacza, że każdy mały przedsiębiorca musi mieć adres do doręczeń elektronicznych już od 1 stycznia 2026 r. W przypadku braku takiej skrzynki – m.in. w związku z odległym terminem na jej obowiązkowe założenie – urząd będzie korzystał z tzw. Publicznej Usługi Hybrydowej. Będzie ona polegała na tym, że urząd nada pismo poprzez e-doręczenia, ale operator usługi (aktualnie Poczta Polska) będzie po wprowadzeniu listu do systemu drukował go i doręczał w formie wydruku – jak dotychczas.

Ważne! Dopiero od 1 października 2026 r. każdy przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą będzie miał obowiązek posiadania adresu do e-doręczeń, na który będzie otrzymał urzędową korespondencję.

Podstawa prawna:

• ustawa z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1045)

Renta wypadkowa nie zwalnia przedsiębiorcy z opłacania składek

Przedsiębiorca, który ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, musi opłacać składki na ubezpieczenia społeczne do czasu nabycia prawa do emerytury. Taki wniosek wynika z interpretacji ZUS wydanej 28 listopada 2025 r. (znak DI/100000/43/1108/2025).

W stanie faktycznym, który oceniał ZUS, przedsiębiorca był wspólnikiem spółki cywilnej. Uległ on wypadkowi przy pracy, a następnie przebywał na zwolnieniu lekarskim i pobierał zasiłek chorobowy oraz świadczenie rehabilitacyjne. Uzyskał rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z tym wypadkiem. Powziął wątpliwość, czy może korzystać ze zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w okresie pobierania świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

Katalog tytułów do ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące na obszarze Polski pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowi ubezpieczeń emerytalno-rentowych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z art. 9 ust. 4c ustawy systemowej wynika natomiast, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.

Stanowisko ZUS

W ramach analizy ZUS wskazał, że obowiązek wskazany w art. 9 ust. 4c ustawy systemowej dotyczy osób, które decyzją ZUS mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego. Dotyczy to rent z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w:

• ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749),
• ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1644).

Finalnie ZUS przyjął, że skoro przedsiębiorca pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy z systemu powszechnego, to istnieje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Podstawa prawna:
• art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 4c ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.)

Podatki 2026 - niektórzy zapłacą więcej

Duża grupa przedsiębiorców zapłaci w 2026 r. wyższe daniny - przede wszystkim za sprawą podwyżki składki zdrowotnej. Mniej opłacalny będzie też leasing samochodów spalinowych, co przełoży się na wzrost podatków. Wiele wskazuje jednak na to, że to nie koniec podwyżek, a rok 2026 może być ostatnim na skorzystanie z niektórych preferencji. Wraca bowiem pomysł ograniczenia m.in. ulgi IP Box (stawka 5 proc.), estońskiego CIT czy sprzedaży bez podatku poleasingowego samochodu.

Więcej w bezpłatnym serwisie Prawo.pl>>

Podmiot wyłączony z KSeF musi otrzymać fakturę wystawioną w systemie

W 2026 r. nie każdy podmiot wystawiający i otrzymujący faktury będzie miał obowiązek posługiwania się Krajowym Systemem e-Faktur. Z obowiązkowego KSeF wyłączone są m.in. osoby fizyczne nieprowadzące działalności czy podmioty zagraniczne (zarówno dostawcy, jak i odbiorcy). Problem może pojawić się w sytuacji, gdy podatnik będzie zobowiązany do wystawienia faktury na taki podmiot. Co powinien zrobić i w jaki sposób przekazać odbiorcy fakturę wystawioną w KSeF? 

Wystawianie faktur dla podmiotów wyłączonych z KSeF 

Ogólną zasadą będzie wystawianie faktur poprzez Krajowy System e-Faktur oraz ich przekazywanie kontrahentom w systemie – z pewnymi jednak wyjątkami. Co zatem w sytuacji, gdy faktura będzie wystawiona na podmiot, który z systemu nie korzysta, jak np. kontrahent zagraniczny?

W takiej sytuacji podatnik będzie musiał:  

• wystawić fakturę ustrukturyzowaną (e-Fakturę) w Krajowym Systemie e-Faktur (by wywiązać się z obowiązków ustawowych), a następnie
• udostępnić fakturę nabywcy w uzgodniony z nim sposób – np. w formie pliku PDF na adres mailowy bądź w formie wydruku.

Bardzo istotne jest w powyższej sytuacji udostępnienie nabywcy faktury w sposób z nim uzgodniony. 

Ważne! Przepisy nie podpowiadają, jaka forma uzgodnienia jest właściwa; w gestii stron transakcji pozostaje także sposób udostępnienia.

Bardzo istotne kody QR  

To, na co należy zwrócić uwagę, to konieczność oznaczania wydruków, które będą stanowić wizualizację e-faktury, kodami weryfikującymi QR. System z założenia ma zapewnić możliwość weryfikacji po kodzie QR, czy faktura na pewno została wystawiona w KSeF oraz czy wystawił ją uprawniony do tego podmiot.

Ważne! Po kodzie QR druga strona transakcji będzie mogła „odnaleźć” fakturę w KSeF bez konieczności uwierzytelniania się.
Zgodnie z art. 106gb ust. 5 ustawy o VAT (w wersji obowiązującej od 1 lutego 2026 r.), w przypadku udostępnienia faktury w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (lub w przypadku użycia tej faktury poza KSeF), podatnik będzie zobowiązany do oznaczenia faktury ustrukturyzowanej kodem umożliwiającym dostęp do faktury w KSeF oraz umożliwiającym weryfikację danych zawartych na tej fakturze.

Ważne! W przypadku wystawiania faktur w trybie online i przekazywania ich wizualizacji nabywcy (np. osobie fizycznej) na fakturze powinien znaleźć się jeden kod QR.

W interpretacji dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 kwietnia 2024 r. (znak 0114-KDIP1-2.4012.16.2024.1.SST) organ m.in. wskazał, że każda zwizualizowana faktura musi zostać oznaczona kodem QR, nawet jeśli podatnik nie zakłada, że odbiorca faktury będzie go skanował i szukał w systemie. Oznacza to, że również w transakcjach międzynarodowych – jak WDT czy eksport towarów – kod QR musi pojawić się na dokumencie zwizualizowanym z pliku xml i przesłanym kontrahentowi w postaci papierowej lub w formie pliku PDF drogą mailową.

Faktura i wizualizacja  

Jak wynika z powyższego, podatnik dokonujący dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotów, które nie korzystają z KSeF na podstawie przepisów ustawy o VAT, ma co do zasady obowiązek wystawiania takich faktur i wysyłania ich do systemu. Jednocześnie dochodzi jednak drugi obowiązek – przekazania wizualizacji takiej faktury odbiorcy, by mógł on posługiwać się takim dokumentem bez konieczności korzystania z systemu (a często w ogóle bez takiej możliwości).

Podstawa prawna: 

• art. 106gb ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.)

Są rozporządzenia wykonawcze do KSeF

Minister finansów i gospodarki podpisał cztery rozporządzenia wykonawcze dotyczące funkcjonowania KSeF – potwierdził we wtorek resort finansów. Rozporządzenia określają m.in.: zasady korzystania z KSeF, w tym wzór zawiadomienia ZAW-FA, przypadki, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych, a także zasady wystawiania faktur uproszczonych.

Więcej w bezpłatnym serwisie Prawo.pl>>

Drugi biznes w trakcie „ulgi na start” może pozbawić kolejnej preferencji w ZUS

Gdy przedsiębiorca korzystający z ulgi na start przystąpi do spółki cywilnej, nie będzie miał prawo do opłacania preferencyjnych składek. Taki wniosek wynika z indywidualnej interpretacji ZUS wydanej 7 listopada 2025 r. (znak DI/200000/43/967/2025).

W stanie faktycznym, który oceniał ZUS, przedsiębiorca korzystał z ulgi na start. W tym okresie zamierzał rozpocząć inną działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej. Powstała jednak wątpliwość, czy rozpoczęcie tej aktywności uniemożliwi mu korzystanie następnie z preferencyjnych składek.

Ulga na start

Z art. 18 prawa przedsiębiorców wynika, że osoba fizyczna podejmująca działalność nie musi zgłaszać się do ubezpieczeń społecznych przez pierwsze sześć miesięcy, jeśli:

• podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia oraz
• nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywała czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.

Powyższy przepis pozwala osobie rozpoczynającej wykonywanie działalności gospodarczej nie opłacać składek przez sześć miesięcy. To tzw. ulga na start.

Ważne! Przedsiębiorca może zrezygnować z ulgi na start przez dokonanie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych.

Potem składki preferencyjne

Kolejna ulga wynika z art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten przewiduje możliwość opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy zadeklarowanej, nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Taka możliwość przysługuje w okresie pierwszych 24 miesię-cy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej (albo od zakończenia korzystania z ulgi na start).

Prawo do preferencyjnych składek nie przysługuje osobom, które:

• prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność,
• wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Stanowisko ZUS

Zdaniem przedsiębiorcy mimo uzyskania statusu wspólnika spółki cywilnej będzie on mógł korzystać zarówno z ulgi na start, jak i ze składek preferencyjnych. ZUS był jednak innego zdania.

Powołał się na ww. przepisy prawa przedsiębiorców i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wskazał m.in., że gdy przedsiębiorca w okresie ostatnich 60 miesięcy przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadził innej pozarolniczej działalności gospodarczej oraz nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, to na podstawie art. 18 ust. 1 prawa przedsiębiorców nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres sześciu miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej (ulga na start) – i to nawet w sytuacji wstąpienia do spółki cywilnej.

Przedsiębiorcy nie będzie jednak przysługiwało prawo do preferencyjnych składek. Jak wskazał ZUS: (…) przedsiębiorcy nie będzie przysługiwało prawo do deklarowania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od podstawy wymiaru w wysokości zadeklarowanej kwoty nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę przez okres 24 miesięcy kalendarzowych od dnia objęcia ubezpieczeniami w myśl art. 18aa ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. po ustaniu ulgi na start, bowiem przed rozpoczęciem działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej, prowadzona była działalność gospodarcza w okresie korzystania z "ulgi na start".

Jednocześnie ZUS podpowiedział przedsiębiorcy rozwiązanie tego problemu: Zauważyć należy, że w sytuacji rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej Przedsiębiorca może zrezygnować z uprawnienia wynikającego z art. 18 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorcy i wybrać jako obowiązkowy tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (jednoosobowej), zachowując tym samym możliwość do skorzystania z prawa wynikającego z art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa prawna:
• art. 18 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1480)
• art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.)

Co się zmieni w podatkach w 2026 roku? Wciąż wiele niewiadomych

Mimo iż do 1 stycznia zostały trzy tygodnie, przedsiębiorcy wciąż nie mają pewności, które zmiany wejdą w życie w nowym roku. Brakuje m.in. rozporządzeń wykonawczych do KSeF i rozporządzenia w sprawie JPK VAT. Część ustaw nadal jest na etapie prac parlamentu lub czeka na podpis prezydenta. Wiadomo już jednak, że nie będzie dużej nowelizacji ustaw o PIT i CIT. W 2026 r. nadal będzie można korzystać na starych zasadach z ulgi mieszkaniowej i IP Box oraz sprzedać bez podatku poleasingowy samochód.

Więcej w bezpłatnym serwisie Prawo.pl>>

KSeF 2.0 w środowisku przedprodukcyjnym – jakie funkcje warto przetestować?

Od 15 listopada 2025 r. podatnicy mogą testować Krajowy System e-Faktur 2.0 w środowisku przedprodukcyjnym udostępnionym przez Ministerstwo Finansów. Środowisko to oferuje obecnie więcej możliwości w porównaniu z wcześniejszą wersją. Przedsiębiorca może m.in. korzystać z prawdziwych danych uwierzytelniających (w środowisku testowym dane te były fikcyjne). Jakie jeszcze funkcje oferuje oraz z czego warto skorzystać przed obowiązkowym KSeF, by jak najlepiej się do niego przygotować?

Ministerstwo Finansów pilnuje zapowiadanego harmonogramu wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur. Zgodnie z nim 15 listopada br. resort udostępnił przedsiębiorcom Aplikację Podatnika KSeF 2.0 w środowisku przedprodukcyjnym. Daje ono możliwość testowania funkcjonalności KSeF – czyli m.in. wystawiania i odbierania faktur – w warunkach zbliżonych do tych, które zaczną obowiązywać 1 lutego 2026 r.

Logowanie do systemu

Aby zalogować się do środowiska przedprodukcyjnego podatnik powinien użyć – w odróżnieniu od działania w środowisku testowym – prawdziwych danych uwierzytelniających (np. NIP) zgodnych z rejestrem informacji o właścicielach firm. Działania w środowisku przedprodukcyjnym nie niosą ze sobą przy tym żadnych skutków – ani prawnych, ani podatkowych.

Ważne! Do testowania wystawiania faktur w systemie przedsiębiorcy powinni używać fikcyjnych danych.

Czynności możliwe do wykonania

Podatnicy w udostępnionym środowisku przedprodukcyjnym mogą m.in.:

• wystawiać, odbierać i przeglądać faktury (w tym faktury korygujące) zgodnie ze strukturą logiczną FA(3),
• pobierać Urzędowe Poświadczenie Odbioru generowane dla wystawionych faktur,
• generować i obsługiwać tokeny,
• wyszukiwać i pobierać wysłane faktury w formatach XML, HTML lub PDF,
• wyświetlać historię sesji,
• obsługiwać anonimowy dostęp do faktur,
• mieć dostęp do faktur wystawionych w trybie offline,
• obsługiwać kody QR, w tym dostęp do faktury za pomocą tych kodów,
• zarządzać uprawnieniami,
• wnioskować o certyfikaty i je pobierać,
• obsługiwać jednostki zależne czy identyfikatory złożone.

Link do wersji przedprodukcyjnej KSeF 2.0.:

https://ksef.podatki.gov.pl//bezplatne-narzedzia-ksef-20/aplikacja-podatnika-ksef-20-wersja-przedprodukcyjna-demo/

Moduł Certyfikatów i Uprawnień

Osoby, które zdążyły się już uwierzytelnić w środowisku przedprodukcyjnym KSeF 2.0 i testowały możliwości, mogły zauważyć, że – o ile wcześniej poprzez Moduł Certyfikatów i Uprawnień generowały certyfikaty – certyfikaty te nie są widoczne w wersji przedprodukcyjnej Aplikacji Podatnika KSeF.

Wynika to z faktu, że korzystanie z tej wersji ma charakter wyłącznie testowy, w związku z czym działa ona niezależnie od MCU. Dlatego certyfikaty, o które podatnicy wnioskowali, nie będą widoczne w środowisku przedprodukcyjnym KSeF 2.0.

Ważne! Analogicznie działania wykonywane w środowisku przedprodukcyjnym nie mają wpływu na nadane uprawnienia ani wygenerowane certyfikaty KSeF w Module Certyfikatów i Uprawnień.

Możliwość zgłaszania uwag

Wraz z udostępnieniem wersji przedprodukcyjnej Ministerstwo Finansów przewidziało możliwość zgłaszania uwag do funkcjonowania systemu przez podatników, którzy ten system będą testować. Mają oni możliwość dokonywania takich zgłoszeń poprzez formularz dostępny na stronie MF (link do formularza: https://ksef.podatki.gov.pl/formularz/). Ma to na celu zastosowanie poprawek w odniesieniu do tych funkcjonalności systemu, co do których będą zastrzeżenia lub podatnicy dostrzegą w nich istotne błędy i przeszkody uniemożliwiające normalne korzystanie.

Warto korzystać

Każdy przedsiębiorca, który zostanie objęty obowiązkowym KSeF od 1 lutego 2026 r., powinien przynajmniej raz skorzystać z udostępnionych możliwości testowania systemu. Ostateczna wersja Krajowego Systemu e-Faktur będzie – zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów – bardzo zbliżona do tej, którą aktualnie resort udostępnił w celach testowych. Dlatego warto potestować system, a ewentualne uwagi zgłosić poprzez powyższy formularz.

Źródło: https://www.podatki.gov.pl/wyjasnienia/ministerstwo-finansow-udostepnilo-srodowisko-przedprodukcyjne-demo-aplikacji-podatnika-ksef-2-0/

KSeF dla małych firm - kto skorzysta z odroczenia

Obowiązek korzystania z KSeF będzie dotyczył co do zasady wszystkich przedsiębiorców, nawet prowadzących jednoosobową działalność niewielkich rozmiarów. Tylko najmniejsi podatnicy, których wartość sprzedaży nie przekracza 10 tys. zł miesięcznie, mogą odroczyć wystawianie faktur w KSeF do końca 2026 r. Obowiązek wystawiania faktur w KSeF obejmie ich od 2027 r. Jednak już od 1 lutego 2026 r. muszą być gotowi, by odbierać w systemie faktury wystawione przez kontrahentów.

Więcej w bezpłatnym serwisie Prawo.pl>>