W 2026 r. podatnicy prowadzący jednoosobową działalność mają do wyboru jedną z trzech form opodatkowania – skalę podatkową (zasady ogólne), podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Skala podatkowa 

Obowiązują tu dwa progi podatkowe:

• 12% do 120 000 zł dochodu rocznie,
• 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł dochodu.

Jest tu kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł (bez podatku, jeśli dochód nie przekroczy tej kwoty). Przedsiębiorca na skali płaci składkę zdrowotną w wysokości 9% dochodu, bez możliwości jej odliczenia. Możliwe jest wspólne rozliczenie z małżonkiem oraz korzystanie z ulg, które w przypadku innych form opodatkowania są niedostępne.

Podatek liniowy 

Stawka tego podatku to 19%. Jest ona stała, bez względu na osiągany dochód. W tym przypadku brak jest kwoty wolnej od podatku – podatek jest płatny „od pierwszej złotówki”.

Przedsiębiorcy „liniowi” opłacają składkę zdrowotną w wysokości 4,9% z możliwością jej częściowego odliczenia od dochodu.

Ta forma opodatkowania jest opłacalna w przypadku osób osiągających wysokie dochody (nie ma tu progu, po przekroczeniu którego stawka wzrasta, jest stała w całym okresie). Nie mają jednak możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 

W tym przypadku stawka podatku zależy od rodzaju wykonywanych usług lub sprzedawanych towarów. Przedsiębiorcy opłacają składkę zdrowotną w ryczałtowej wysokości, zależnej od rocznego przychodu (kwoty przychodów określone kwotowo).

Choć obowiązują tu niskie stawki dla większości usług, to ta forma opodatkowania jest opłacalna przy znikomych lub niskich kosztach uzyskania przychodów, a wysokich przychodach.

Termin na zmianę formy opodatkowania 

Podatnicy mają możliwość zmiany formy opodatkowania w nowym roku do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnęli pierwszy przychód. Najczęściej jest to 20 lutego roku podatkowego, bowiem podatnicy co do zasady już w styczniu osiągają pierwsze przychody.

Może się jednak zdarzyć sytuacja, gdy firma na początku roku nie działa aktywnie i nie osiąga przychodów. Wówczas termin na zmianę formy opodatkowania „płynie” wraz z pierwszym przychodem.

Przykład: Podatnik pierwszy przychód osiągnie w marcu 2026 r. Będzie on miał prawo wyboru formy opodatkowania do 20 kwietnia 2026 r.

To rozwiązanie daje pewną elastyczność podatnikom – jeśli nie osiągają oni przychodów w styczniu, nie muszą do połowy lutego podejmować decyzji o formie opodatkowania na nowy rok. Mają na to jeszcze kilka dodatkowych tygodni bądź miesięcy, w zależności od tego, kiedy osiągną pierwszy przychód.

Ważne! Jeśli pierwszy przychód pojawi się w grudniu, podatnik musi wskazać formę opodatkowania do końca roku podatkowego (czyli do 31 grudnia). Konsekwencje spóźnionego zgłoszenia   

Jeżeli podatnik spóźni się ze zgłoszeniem zmiany formy opodatkowania na nowy rok – choćby tylko o jeden dzień – zmiana nie będzie skuteczna. Automatycznie będzie wówczas kontynuowana dotychczasowa forma opodatkowania.

Ważne! Termin na zgłoszenie zmiany formy opodatkowania jest nieprzywracalny.

Oznacza to, że nie ma znaczenia, z jakiego powodu podatnik nie złoży zgłoszenia. Nie ma on możliwości przywrócenia terminu na jego złożenie, a rozliczenie podatku dochodowego będzie następowało na zasadach takich, jak w poprzednim roku podatkowym.

W jaki sposób zgłosić zmianę formy opodatkowania na 2026 rok?  

Co do zasady przedsiębiorca może złożyć zgłoszenie o zmianie formy opodatkowania na dwa sposoby:

• poprzez aktualizację zgłoszenia do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) w zakresie zmiany formy opodatkowania – jest to najszybsza, najbezpieczniejsza i najbardziej zalecana metoda, a dokonanie zmiany poprzez CEIDG jest równoznaczne ze zgłoszeniem na piśmie do urzędu skarbowego,
• poprzez pismo bezpośrednio do właściwego urzędu skarbowego – podatnik ma prawo złożyć pisemnie oświadczenie do właściwego dla siebie naczelnika urzędu skarbowego o wyborze nowej formy opodatkowania na rok 2026.

Jeśli podatnik nie planuje zmieniać formy opodatkowania w 2026 r., będzie kontynuował opodatkowanie na zasadach z 2025 r. Nie musi składać żadnego oświadczenia ani zgłoszenia do CEIDG. Opodatkowanie z automatu będzie odbywać się na zasadach takich, jak w roku poprzednim.